11 grudnia 2025 roku miała miejsce premiera raportu Instytutu Reform „Od stagnacji do strategii. Narzędzia zarządzania transformacją dla Polski”, która była punktem wyjścia do dyskusji o konkretnych rekomendacjach usprawniających zarządzanie transformacją klimatyczno-energetyczną w Polsce. Wydarzenie odbyło się w Centralnym Domu Technologii w Warszawie i zgromadziło kilkadziesiąt osób, w tym przedstawicieli administracji publicznej, instytucji publicznych, organizacji pozarządowych oraz sektora prywatnego.

Spotkanie otworzyli prezentacją analitycy Instytutu Reform – Maciej Lipiński, Paweł Wiejski i Michał Wojtyło (prezentacja dostępna jest poniżej). Po niej odbyła się dyskusja skoncentrowana na czterech głównych obszarach, w których zmiany usprawniłyby funkcjonowanie administracji publicznej:

1. cele i strategie,
2. instytucje i koordynacja,
3. monitorowanie i ewaluacja,
4. włączanie interesariuszy i obywateli.

Po przedstawieniu głównych wniosków z raportu Instytutu Reform odbył się moderowany panel ekspercki. Wzięli w nim udział:

• Justyna Glusman, zastępczyni burmistrza dzielnicy Ochota,
• Robert Jeszke, zastępca dyrektora ds. zarządzania emisjami w Instytucie Ochrony Środowiska – PIB,
• Michał Hetmański, prezes w Fundacji Instrat,
• Daniel Kiewra, główny ekspert ds. klimatu i energii w Forum Odpowiedzialnego Biznesu.

Panel zakończyła otwarta dyskusja z udziałem wszystkich uczestników wydarzenia.

W trakcie spotkania wielokrotnie podkreślono potrzebę powołania wyraźnego ośrodka przywództwa, który koordynowałby transformację na poziomie rządowym. Taki lider powinien dysponować silnym mandatem politycznym i jasno określoną odpowiedzialnością za cały proces transformacji. Uczestnicy spotkania wskazywali, że brak decyzyjności oraz niejasny podział kompetencji to jedne z głównych barier skutecznego zarządzania transformacją.

Istotnym wątkiem była również rola celów i nadrzędnej strategii klimatyczno-energetycznej. Taka strategia powinna wyznaczać kierunek dla dokumentów niższego rzędu i stanowić długofalową wizję. Obecnie jednak brakuje tych elementów. Tymczasem bez strategicznego myślenia i klarownych celów wdrożenie trwałych zmian będzie bardzo trudne.

Podkreślano także konieczność opierania decyzji dotyczących transformacji na rzetelnych danych i wiedzy. Wskazywano przy tym na potrzebę lepszego wykorzystania potencjału istniejących instytucji analitycznych oraz ich dalszego wzmacniania. W tym kontekście zwracano uwagę na pilną potrzebę rozwoju systemów monitoringu i ewaluacji polityk publicznych.

Dyskusja pokazała, że znaczenie ma nie tylko treść polityk publicznych, ale także odpowiednia narracja wokół transformacji. Ujęcie jej w szerszych ramach – jako elementu bezpieczeństwa czy polityki rozwoju – może ułatwić i przyspieszyć realizację kluczowych działań przez zaangażowanych decydentów.

Ze względu na duże zainteresowanie i potrzebę wyczerpania tematu Insytut Reform zorganizował dwa dodatkowe spotkania online, podczas których w gronie m.in. administracji rządowej i organizacji pozarządowych dyskutowano o głównych wnioskach raportu. Jeden z webinarów można obejrzeć na kanale YouTube. Pełny raport można pobrać tutaj.