Osiągnięcie neutralności klimatycznej w Europie wymaga nie tylko ograniczenia emisji, ale także zapewnienia, by transformacja przebiegała w sposób sprawiedliwy społecznie i zrównoważony politycznie. Polityka klimatyczna i energetyczna wpływa w różny sposób na regiony, gospodarstwa domowe i grupy społeczne, co może pogłębiać istniejące nierówności, jeśli nie uwzględni się odpowiednio skutków społecznych. Chociaż koncepcja sprawiedliwej transformacji zyskuje w ostatnich latach coraz większą uwagę, wciąż brakuje wystarczających dowodów na to, które rozwiązania polityczne najskuteczniej łączą ambitne cele klimatyczne ze sprawiedliwością społeczną w różnych kontekstach regionalnych i krajowych.

W odpowiedzi na te wyzwania European Fair Transition Observatory (EFTO) koncentruje się na monitorowaniu i ocenie polityk sprawiedliwej transformacji w całej Unii Europejskiej. Celem projektu jest wzmocnienie bazy dowodowej dotyczącej społecznie sprawiedliwych polityk klimatycznych oraz zidentyfikowanie dobrych praktyk, które można powielać poza regionami tradycyjnie uzależnionymi od węgla. Konsorcjum analizuje wzajemne oddziaływanie polityk klimatycznych i społecznych, ocenia ich wpływ na grupy i obszary szczególnie narażone oraz wspiera opracowywanie ram politycznych łączących neutralność klimatyczną ze spójnością społeczną.

Partnerzy projektu analizują i porównują polityki transformacyjne wdrażane w państwach członkowskich UE, zwracając szczególną uwagę na ich skutki społeczne, struktury zarządzania oraz efekty dystrybucyjne. Konsorcjum ocenia instrumenty polityczne dotyczące takich kwestii jak ubóstwo energetyczne, ochrona socjalna, transformacja rynku pracy oraz odporność regionów. Projekt wspiera również wymianę wiedzy i promuje najlepsze praktyki, które mogą pomóc decydentom w opracowywaniu polityki klimatycznej o bardziej integracyjnym charakterze i większej akceptacji społecznej.

W ramach projektu opracowywane są analizy, studia przypadków oraz zalecenia dotyczące polityki w zakresie sprawiedliwej społecznie transformacji klimatycznej w Europie. Konsorcjum tworzy bazę dowodową dotyczącą skutecznych i sprawiedliwych środków transformacji oraz identyfikuje uniwersalne rozwiązania polityczne, które mogą wspierać osiągnięcie neutralności klimatycznej przy jednoczesnym zmniejszaniu nierówności społecznych. Wyniki projektu mają wspierać administrację publiczną, naukowców oraz organizacje społeczeństwa obywatelskiego zaangażowane w realizację Europejskiego Zielonego Ładu.

W ramach konsorcjum Instytut Reform odpowiada za opracowywanie analiz dotyczących dobrych praktyk związanych z polityką sprawiedliwej transformacji społecznej. Nasi eksperci analizują instrumenty polityczne mające na celu łagodzenie społecznych skutków transformacji klimatycznej oraz oceniają ich skuteczność w różnych kontekstach krajowych. Działania Instytutu przyczyniają się do poszerzenia bazy dowodowej dotyczącej polityki sprawiedliwej transformacji oraz do identyfikacji rozwiązań, które mogą wspierać społecznie zrównoważone działania na rzecz klimatu w całej UE.

Projekt przyczynia się do wzmocnienia społecznego wymiaru europejskiej polityki klimatycznej poprzez promowanie opartych na dowodach i sprzyjających włączeniu społecznemu ścieżek transformacji. Jego wyniki pomagają decydentom w opracowywaniu strategii klimatycznych, które zwiększają poparcie społeczne, zmniejszają nierówności oraz zapewniają bardziej sprawiedliwy podział korzyści i kosztów transformacji w całym społeczeństwie.

Projekt realizowany jest przez konsorcjum pod przewodnictwem firmy Prognos, we współpracy z ICF, HIVA – KU Leuven, Ecologic Institute, Instytut Reform, CeMPA oraz Applica.

Projekt finansowany jest przez Komisję Europejską, Directorate-General for Employment, Social Affairs and Inclusion (DG EMPL).