Rynek zamówień publicznych (ZP) stanowi około 15% PKB Unii Europejskiej i ma szczególnie istotne znaczenie dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), które stanowią 71% zleceniobiorców w ramach procedur przetargowych. ZP coraz częściej postrzegane są jako ważny instrument polityki przemysłowej, umożliwiający tworzenie rynków wiodących dla innowacyjnych produktów. Coraz większe znaczenie ma także koncepcja zielonych zamówień publicznych (ZZP), zakładająca premiowanie w zamówieniach publicznych produktów i usług o niskim śladzie węglowym i ograniczonym wpływie na środowisko – skala wdrażania tej koncepcji w poszczególnych państwach członkowskich pozostaje jednak zróżnicowana.

W raportach Draghiego na temat konkurencyjności i, w szczególności, Letty w przedmiocie wspólnego rynku z 2024 r., wskazywano jednak na bariery w wykorzystaniu zamówień publicznych dla realizacji strategicznych celów UE, w szczególności niewystarczający stopień harmonizacji unijnego rynku zamówień publicznych oraz brak wsparcia dla europejskich producentów w strategicznych sektorach.

Wynikające z tych diagnoz postulaty – dotyczące m.in. ogólnoeuropejskich platform zamówień, wykorzystania zamówień publicznych jako narzędzia polityki strategicznej oraz wzmocnienia preferencji europejskiej w zamówieniach publicznych – zostały w 2025 r. zaadaptowane w strategii i pracach legislacyjnych Komisji Europejskiej (Kompas Konkurencyjności, Pakt dla Czystego Przemysłu).